Sessizce Gelen Değişim: Menopoz
Menopoz döneminde kadınların yaşadığı vazomotor semptomlar olan sıcak basmaları ve gece terlemeleri çoğu zaman göz ardı ediliyor. Bu semptomların kadınların yaşam kalitesi ve iş performansı üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratabildiğini belirten Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Ebru Zülfikaroğlu, “Menopoz döneminde en sık görülen belirtilerin başında sıcak basmaları ve gece terlemeleri geliyor.” Menopozun, kadınların yaşam kalitesinden ödün vermek zorunda oldukları bir dönem olmadığını da vurgulayan Zülfikaroğlu, doğal bir yaşam evresi olsa da kadınların menopoz dönemini daha konforlu geçirmesine yardımcı olabilecek seçeneklerin mevcut olduğunu belirtti.
Menopoz, kadınların yaşamında doğal bir biyolojik geçiş dönemi olsa da beraberinde getirdiği belirtiler günlük yaşamı, iş performansını, sosyal ilişkileri ve uyku kalitesini önemli ölçüde etkileyebiliyor. Menopoz döneminde en sık görülen belirtilerin başında ise vazomotor semptomlar (VMS) olarak adlandırılan sıcak basmaları ve gece terlemeleri geliyor. Araştırmalar, menopoz geçişi ve menopoz sonrası dönemde kadınların büyük çoğunluğunun yaşamlarının bir döneminde vazomotor semptomlar deneyimlediğini ortaya koyuyor.
Bu belirtiler yalnızca fiziksel bir rahatsızlık yaratmakla kalmıyor; uyku düzenini bozabiliyor, yorgunluğa neden olabiliyor, konsantrasyonu etkileyebiliyor ve günlük yaşam aktivitelerini zorlaştırabiliyor. Özellikle gece terlemeleri nedeniyle bölünen uyku, gün içerisinde enerji kaybı ve performans düşüklüğüne yol açabiliyor.
Her 2 kadından 1’inde orta veya şiddetli düzeyde görülebiliyor8
Türkiye’de gerçekleştirilen çalışmalar, menopoz dönemindeki kadınların önemli bir bölümünün orta veya şiddetli düzeyde menopoz semptomları yaşadığını gösteriyor. Menopause Rating Scale (MRS) (Menopoz Derecelendirme Ölçeği) kullanılarak yapılan güncel bir çalışmada kadınların yaklaşık yüzde 95’inde menopoz semptomlarının orta, şiddetli veya çok şiddetli düzeyde olduğu bildirilmiştir. Benzer şekilde Türkiye’de yapılan başka bir çalışmada kadınların yaklaşık yarısında orta veya şiddetli menopoz semptomları saptanmıştır.
Doç. Dr. Ebru Zülfikaroğlu, “Sıcak basması genellikle aniden ortaya çıkan yoğun sıcaklık hissi, yüzde kızarma ve terleme ile karakterizedir. Gece terlemeleri ise uyku sırasında ortaya çıkarak kişinin dinlenmiş uyanmasını engelleyebilir. Bu semptomlar bazı kadınlarda birkaç yıl sürerken, bazılarında menopoz sonrasında uzun yıllar devam edebilir.9 Uzun dönemli gözlemsel çalışmalar, vazomotor semptomların birçok kadında 7 yıldan daha uzun sürebildiğini göstermektedir.” dedi.
Menopozun etkileri fiziksel belirtilerle sınırlı değil
Uzmanlara göre menopozun etkileri yalnızca fiziksel belirtilerle sınırlı değil. Vazomotor semptomlar nedeniyle bozulan uyku düzeni; yaşam kalitesinde azalma, ruh hali değişiklikleri, anksiyete belirtileri ve işlevsellikte bozulma ile ilişkilendirilmektedir.
“Kadınların menopoz döneminde yaşadıkları belirtileri normalleştirip bu belirtilere sessizce katlanmaları gerektiği düşüncesi artık geride kalmalı” diyen Doç. Dr. Ebru Zülfikaroğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bugün menopoz belirtilerinin yönetimi konusunda çok daha fazla bilimsel bilgiye sahibiz. Kadınların yaşadıkları şikayetleri doktorlarıyla paylaşması ve kendileri için uygun yaklaşımın belirlenmesi büyük önem taşıyor. Menopoz, kadınların yaşam kalitesinden ödün vermek zorunda oldukları bir dönem değil.”
Farkındalık ve hekime başvuru önem taşıyor
The Menopause Society’nin (Menopoz Derneği’nin) 2023 pozisyon bildirgesine göre, menopoz döneminde yaşam kalitesini etkileyen vazomotor semptomlar için kanıta dayalı çeşitli tedavi yaklaşımları bulunmaktadır ve uygun yaklaşımın bireysel değerlendirme ile belirlenmesi önerilmektedir.
Doç. Dr. Ebru Zülfikaroğlu, “En önemli nokta, kadınlar bu dönemde yalnız olmadıklarını bilmeli ve yaşam kalitelerini etkileyen belirtiler karşısında destek almaktan çekinmemeli. Menopoz doğal bir yaşam evresi olsa da kadınların bu dönemi daha konforlu geçirmelerine yardımcı olabilecek seçenekler mevcuttur.” dedi.
