Yaşam Kalitesini Düşüren Sinsi Tehdit: Eklem Kireçlenmesi
Toplumda “eklem kireçlenmesi” olarak bilinen osteoartrit, en sık görülen eklem hastalıklarının başında geliyor. Özellikle diz ve kalçada ortaya çıkan hastalık, eklem kıkırdağının zaman içerisinde aşınmasına ve incelmesine neden olurken ağrı ve hareket kısıtlılığına da yol açabiliyor. İlerleyen dönemlerde günlük yaşamı ciddi ölçüde etkileyebilen osteoartrit, özellikle orta ve ileri yaş grubundaki bireylerde daha sık görülüyor. Daviva Avcılar Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Tuluhan Yunus Emre, eklem kireçlenmesi ve robotik ortopedi ile protez cerrahisi hakkında bilgi verdi.
Fazla kilolar ve duruş bozuklukları eklemleri yıpratabilir
Osteoartrit, eklem kıkırdağının zaman içerisinde aşınması, incelmesi ve yapısının bozulması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Yaşın ilerlemesi, fazla kilo, geçirilmiş eklem yaralanmaları ve ameliyatlar, mesleki zorlanmalar, duruş bozuklukları ve eklemlerin aşırı yük altında kalması hastalığın gelişiminde rol oynamaktadır.
Fazla kilo özellikle diz ve kalça eklemlerine binen yükü artırmaktadır. Geçirilmiş travmalar ve bazı doğuştan gelen eklem sorunları da ilerleyen yıllarda osteoartrit gelişmesine zemin hazırlayabilmektedir.
Ağrı ve hareket kısıtlılığına dikkat!
Eklem ağrısı ve sertliği osteoartritin en sık görülen belirtileri arasında bulunmaktadır. Ağrı genellikle hareketle artmakta, hastalık ilerledikçe dinlenme sırasında ve geceleri de hissedilebilmektedir.
Diz osteoartritinde merdiven inip çıkma, çömelme, oturup kalkma ve yürüme zorlaşabilmektedir. Kalça osteoartritinde ise kasık ve kalça bölgesindeki ağrıyla birlikte yürüme ve günlük hareketlerde belirgin kısıtlanma meydana gelebilmektedir.
Kişiye özel tedavi yaklaşımı
Osteoartrit tedavisinde ağrının azaltılması, eklem hareketlerinin korunması ve kişinin günlük yaşamına mümkün olduğunca rahat devam edebilmesi amaçlanmaktadır. Kilo kontrolü, kişiye uygun egzersiz programları, fizik tedavi, ilaç tedavileri ve uygun hastalarda eklem içi enjeksiyonlardan yararlanılabilmektedir.
Eklemde ileri derecede hasar meydana gelmesi ve diğer tedavilerin yeterli olmaması durumunda ise diz veya kalça protezi ameliyatları gündeme gelebilmektedir.
Robotik ortopedi cerrahisi ile diz ve kalça protezinde hassas planlama
Günümüzde uygun hastalarda diz ve kalça protezi ameliyatlarında robotik cerrahi teknolojilerinden yararlanılabilmektedir. Robotik sistemler ameliyatı cerrahın yerine gerçekleştirmemekte, cerrahın kontrolünde çalışan yardımcı teknolojiler olarak öne çıkmaktadır.
Robotik cerrahi ile hastanın eklem anatomisine göre kişiye özgü bir ameliyat planı oluşturulabilmektedir. Diz protezinde kemik kesilerinin, protezin konumunun ve eklem dengesinin planlanmasına yardımcı olmaktadır. Kalça protezinde ise protez bileşenlerinin hastanın anatomisine uygun şekilde konumlandırılmasında cerraha destek sağlamaktadır.
Kalça protezinde anterior (önden) kesi konforu
Kalça protezi ameliyatlarında uygun hastalarda “anterior yaklaşım” olarak adlandırılan önden cerrahi giriş yöntemi de kullanılabilmektedir. Bu yöntemde kalça eklemine vücudun ön tarafından ulaşılmakta ve cerrahi giriş kaslar arasındaki anatomik planlardan gerçekleştirilmektedir.
Anterior yaklaşımın önemli özelliklerinden biri, kalça çevresindeki bazı kasların kesilmeden veya daha az etkilenerek ekleme ulaşılmasına imkân sağlayabilmesidir. Uygun hastalarda ameliyat sonrası erken dönem hareket ve fonksiyon açısından bazı avantajlar sağlayabilmektedir. Hastanın anatomik yapısı, kilosu, eklemdeki deformitenin derecesi, geçirilmiş ameliyatlar ve cerrahın deneyimi yöntem seçiminde önem taşımaktadır.
Robotik cerrahi veya anterior yaklaşımla kalça protezi gibi yöntemlerin tercih edilmesine hastanın ihtiyaçları ve eklem yapısı değerlendirilerek karar verilmektedir. Protez cerrahisinde temel amaç ise ağrının azaltılması, eklem fonksiyonlarının geliştirilmesi ve hastanın günlük yaşamına daha rahat dönebilmesinin sağlanması olmaktadır.
