Ergenlik dönemi her yönüyle oldukça hassas bir dönem. Devam eden fiziksel gelişimin bir parçası da ağız ve diş sağlığı. İstanbul Okan Üniversitesi Tuzla Diş Hastanesi Ortodonti Anabilim Dalı’ndan Dr. Özlem Karaca, hem diş hem de çene gelişiminin aktif olduğu ergenlikte yapılan ortodontik (diş teli) tedavilerin, genellikle daha kısa sürede ve daha kalıcı sonuçlarla tamamlandığını söylüyor.
Ergenlik dönemi hem kızlar hem de erkekler için, ortodontik tedaviler açısından en ideal dönem olarak kabul ediliyor. Dış görünüşe duyarlılığın yüksek olduğu ergenlikte gençler daha çok aparatlar (şeffaf braket, lingual sistem, şeffaf plak) tercih ederken; bu dönemde yapılan tedaviler, dişsel ve iskeletsel sorunların çözümünde oldukça başarılı sonuçlar getiriyor. Kızlar için genellikle 10-13 yaş, erkekler için ise genellikle 11-14 yaş arası, ortodontik tedavilere başlamak için önerilen yaş aralıkları.
Büyümenin devam ettiği bu dönemde süt dişlerinin genellikle düşmüş, daimi dişlerin ise sürmüş olması iki önemli avantaj. Böylece sabit ortodontik apareyler olarak bilinen ortodonti tedavileri rahatlıkla uygulanabiliyor. Özellikle metal veya seramik braketler sıklıkla kullanılırken; diş çapraşıklığı, aralık dişler veya diş yerleşim bozuklukları bu yaş döneminde daha hızlı düzeltilebiliyor. Hastada üst çene darlığı gibi sorunlar varsa yine bu dönem için çene genişletme apareyleri (RPE, MARPE gibi) de çok daha etkili sonuçlar veriyor. Üst veya alt çene önünde görülen iskeletsel bozukluklarda da fonksiyonel apareyler (Twin Block, Forsus, Herbst) ergenlik döneminde rahatlıkla kullanılabiliyor. Ancak iskeletsel düzeltmelerde, büyüme süreci tamamlandıktan sonra cerrahi desteğe ihtiyaç duyulabileceği unutulmamalı. Bu süreçte ortodonti uzmanı, hastanın iş birliğine göre lastik (elastik) veya mini vida gibi yardımcı ekipmanlar da önerebilir.
Tedavi boyunca ağız hijyeninin de çok önemli olduğunu hatırlatan İstanbul Okan Üniversitesi Tuzla Diş Hastanesi Ortodonti Anabilim Dalı’ndan Dr. Özlem Karaca, özellikle ergenlikte yaşanan hormonal değişikliklerin dişeti iltihabı riskini artırabileceğine dikkat çekiyor. Ortodontik tedavi gören ergenlerin düzenli fırçalama, ara yüz fırçası ve diş ipi kullanımı konusunda bilinçli olmaları, her 4-6 haftada bir ortodontist kontrolü yaptırmaları bu açıdan önemli. Tedaviye karşı motivasyonun korunması için aile desteği ve hekim-hasta iletişimi de yine dikkat edilmesi gereken hususlar arasında yer alıyor.
