Okul Dönemiyle Birlikte Enfeksiyonlar Artıyor: Çocuklarda İlaç Kullanımına Dikkat
Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Dt. Nurgül Demir, okulların açılması ve havaların soğumasıyla birlikte çocuklarda daha sık görülmeye başlayan üst solunum yolu enfeksiyonları ve buna bağlı artan ilaç kullanımının ağız ve diş sağlığı açısından da değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Özellikle şeker içeren, asidik özellik taşıyan veya ağızda uzun süre kalan bazı ilaç ve vitamin preparatlarının, kullanım sıklığı ve ağız hijyeni gibi faktörlerle birlikte çürük riskini artırabileceğini belirten Demir, “İlaçların tedavi edici olması, ağız ve diş sağlığı açısından tamamen risksiz oldukları anlamına gelmiyor.” uyarısında bulunuyor.
Enfeksiyonlar Arttıkça İlaç Kullanımı da Artıyor
Okulların açılması ve soğuk havaların başlamasıyla birlikte çocuklarda soğuk algınlığı ve üst solunum yolu enfeksiyonlarının görülme sıklığı artabiliyor. Bu dönemde ilaç kullanımının yanı sıra, ebeveynlerin bağışıklığı desteklemek amacıyla vitamin ve benzeri takviyelere yönelmesi de sıklaşıyor.
Diş çürüğü denildiğinde akla öncelikle şekerli yiyecek ve içecekler gelse de bazı ilaç ve takviye ürünlerinin içeriği ve kullanım şekli de ağız sağlığı açısından önem taşıyor. Özellikle şurup, çiğnenebilir tablet ve ağızda uzun süre kalan bazı preparatlar, içeriklerindeki şeker, asidik yapı ve dişlerle temas süresi nedeniyle çürük riskini etkileyebiliyor.
Şurupların İçeriğine Dikkat
Çocuklarda kullanım kolaylığı sağlamak ve ilacın tadını daha kabul edilebilir hâle getirmek amacıyla bazı sıvı ilaçlarda şeker veya tatlandırıcılar bulunabiliyor. Bazı preparatların asidik özellik taşıması ve diş yüzeyleriyle uzun süre temas etmesi de riski artırabiliyor.
Özellikle gün içerisinde birden fazla kez kullanılan veya uzun süre devam edilmesi gereken ilaçlarda bu durumun daha fazla önem kazandığını belirten Dt. Nurgül Demir, “Kullanılan ilacın ağızda kalma süresi, kullanım sıklığı, içeriği ve çocuğun ağız hijyeni birlikte değerlendirilmelidir.” dedi.
Kronik hastalık nedeniyle düzenli ilaç kullanan çocuklarda ise risklerin daha yakından takip edilmesi gerektiğini vurgulayan Demir, süt dişlerinin daha düşük mineral içeriğine sahip olması ve çocuklarda ağız hijyeninin sağlanmasındaki güçlükler gibi faktörlerin de çürük riskini artırabileceğini ifade etti.
Sadece İlaçlara Değil, Vitaminlere de Dikkat
Çocuklarda kullanılan şurup formundaki ilaçların yanı sıra çiğnenebilir vitamin tabletleri ve ağızda uzun süre kalan bazı multivitamin preparatlarının da dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor.
Şeker içeren ve ağız içerisinde uzun süre kalan ürünlerin dişlerin şekerle temas süresini uzatabileceğini belirten Demir, özellikle günlük kullanılan vitamin preparatlarında yalnızca vitamin içeriğine değil, ürünün şeker içeriğine ve kullanım şekline de dikkat edilmesi gerektiğini söyledi.
Vitamin ve mineral takviyelerinin gelişigüzel kullanılmaması gerektiğini vurgulayan Demir, “Çocuğun gerçekten takviyeye ihtiyaç duyup duymadığı öncelikle hekim tarafından değerlendirilmelidir. Ağız ve diş sağlığı açısından risk taşıyan çocuklarda ise çocuk doktoru ile çocuk diş hekiminin görüşleri birlikte ele alınmalı ve çocuğa özel planlama yapılmalıdır.” dedi.
Astım İlacı Kullanan Çocukların Ağız Sağlığı da İzlenmeli
Özellikle inhaler ilaç kullanan çocuklarda ağız kuruluğu ve ağız ortamındaki değişikliklerin ağız ve diş sağlığı açısından takip edilmesi gerektiğini belirten Demir, kullanılan ilacın türüne ve uygulama şekline bağlı olarak ağız içi dengenin etkilenebileceğini söyledi.
Bu nedenle çocukların diş kontrollerinin aksatılmaması ve ağız hijyeni alışkanlıklarının düzenli olarak sürdürülmesi önem taşıyor.
İlaç Kullanan Çocuklarda Diş Çürüğünden Korunmak İçin 5 Öneri
Şeker tüketimi sınırlandırılmalı. Uzun süreli veya sık tekrarlanan ilaç kullanım dönemlerinde şekerli ve yapışkan ara öğünlerin tüketimi mümkün olduğunca azaltılmalı.
İlaç sonrasında ağız suyla çalkalanabilir. Özellikle asidik özellik taşıyan ürünlerin ardından ağız suyla temizlenebilir. Dişlerin hemen fırçalanması yerine fırçalama zamanı kullanılan ürünün özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Mümkün olduğunda şekersiz alternatifler tercih edilmeli. İlaç veya vitamin seçimi sırasında hekime danışılarak şekersiz alternatiflerin bulunup bulunmadığı öğrenilmeli.
Düzenli diş kontrolleri aksatılmamalı. Çürük riski yüksek veya kronik hastalık nedeniyle uzun süre ilaç kullanan çocuklarda kontrol aralıkları çocuk diş hekimi tarafından belirlenmeli.
Ağız bakım rutini hastalık döneminde de sürdürülmeli. Çocuk hastalandığında diş fırçalama alışkanlığı bırakılmamalı; yaşa ve çürük riskine uygun ağız bakım ürünleri kullanılmalı.
Hastalık Sonrası Devam Eden Ağızdan Nefes Almaya Dikkat
Üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında burun tıkanıklığına bağlı ağızdan nefes alma geçici olarak görülebiliyor. Ancak çocuk iyileştikten sonra da ağızdan nefes alma alışkanlığının devam etmesi normal kabul edilmemeli.
Uzun süre devam eden ağızdan nefes almanın ağız kuruluğunun yanı sıra yüz ve çene gelişimini de etkileyebileceğini belirten Demir, çocuk iyileştiği hâlde ağzı açık uyuma, horlama veya ağızdan nefes alma devam ediyorsa çocuk doktoru, çocuk diş hekimi ve gerektiğinde kulak burun boğaz uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Demir, çocuklarda enfeksiyonların tedavisi kadar hastalık sırasında ve sonrasında ağız ve diş sağlığının korunmasının da ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.
